2. lekcija – imenice 1 jednina, predlozi

 1-10

1.Εγώ είμαι Έλληνας από τον Βόλο. 

(Ego ime Elinas apo ton Volo)
= Ja sam Grk iz Volosa.

2. Εγώ είμαι Ελληνίδα από την Αθήνα. 

(Ego ime Elinida apo tin Athina)
= Ja sam Grkinja iz Atine.

3. Εγώ είμαι Σέρβος από το Βελιγράδι. 

(Ego ime Servos apo to Veligradi)
= Ja sam Srbin iz Beograda

4. Από πού είσαι; 
– Είμαι από την Καλαμάτα.  

(Apo pu ise? – Ime apo tin Kalamata)
= Odakle si? – Ja sam iz Kalamate/Iz Kalamate sam

5. Από πού είσαι; 
-Είμαι από την Καβάλα. 

(Apo pu ise? – Ime apo tin Kavala)
= Odakle si? – Ja sam iz Kavale/Iz Kavale sam.

6. Από πού είναι ο Μπεν;
– Είναι από τον Καναδά.

(Apo pu ine o Ben? – Ine apο ton Kanada)
= Odakle je Ben? On je iz Kanade/Iz Kanade je.

7. Από πού είναι η Μαρία; 
– Είναι από την Ισπανία.

(Appu ine i Maria? – Ine apo tin Ispania)
= Odakle je Marija? – Ona je iz Španije/Iz Španije je.

8. Από πού είστε, κύριε;
– Είμαι από την Ιταλία.

(Apo pu iste, kirije? – Ime apo tin Italia)
= Odakle ste, gospodine? – Ja sam iz Italije/Iz Italije sam.

9. Από πού είναι ο Νίκος και η Καίτη;  
– Είναι από την Ρόδο.

(Apo pu ine o Nikos ke i Keti? – Ine apo tin Rodo)
= Odakle su Nikos i Keti? – Oni su sa Rodosa/Sa Rodosa su.

10. Από πού είναι η κυρία Ζιζέλ;  
– Είναι από το Παρίσι.

(Apo pu ine i kiria Zizel? – Ine apo to Parisi)
= Odakle je gospođa Žizel? – Ona je iz Pariza/Iz Pariza je.

11-20

11. Από πού είσαι και πώς σε λένε; 
– Είμαι από τον Πειραιά και με λένε Γιάννη.

(Apo pu ise ke pos se lene? – Ime apo ton Pirea ke me lene Jani)
Odakle si i kako se zoveš? – Iz Pireja sam i zovem se Janis.

12. Με λένε Γιώργο. Εσένα; 
– Με λένε Πέτρο. Χάρηκα!

(Me lene Jorgo. Esena? – Me lene Petro. Harika!)
= Zovem se Jorgos. (A) ti? – Zovem se Petros. Drago mi je!

13. Με λένε Θωμά. Εσένα; 
– Χάρηκα, Θωμά! Εμένα με λένε Χάρη.

(Me lene Thoma. Esena? – Harika, Thoma! Emena me lene Hari)
= Zovem se Tomas. Ti? – Drago mi je, Tomase! Ja se zovem Haris.

14. Πώς σε λένε κι από πού είσαι; 
– Με λένε Άννα και είμαι Ελληνίδα από το Ναύπλιο.

(Pos se lene kjapo pu ise? – Me lene Ana ke ime Elinida apo to Nafplio)
= Kako se zoveš i odakle si? – Zovem se Ana i Grkinja sam iz Nafpliona.

15. Πώς σας λένε, κυρία κι από πού είστε; 

– Με λένε Βάσω και είμαι από την Πάτρα.
– Χάρηκα, Βάσω. Εμένα με λένε Μυρτώ.

(Pos saz lene, kiria, kjapo pu iste? – Me lene Vaso ke ime apo tin Patra. – Harika, Vaso. Emena me lene Mirto)
= Kako se zovete, gospođo, i odakle ste? – Zovem se Vaso i iz Patre sam. – Drago mi je, Vaso. Ja se zovem Mirto.

16. Πώς τον λένε κι από πού είναι; 
– Τον λένε Σταύρο και είναι από τον Σταυρό.

(Pos ton lene kjapo pu ine? – Ton lene Stavro ke ine apo ton Stavro)
= Kako se (on) zove i odakle je? – Zove se Stavros i iz Stavrosa je.

17. Πώς τον λένε κι από πού είναι; 
– Τον λένε Δημήτρη και είναι από τη Θεσσαλονίκη.

(Pos ton lene ke apo pu ine? – Ton lene Dimitri ke ine apo ti Thesaloniki)
= Kako se (on) zove i odakle je? – Zove se Dimitris i iz Soluna je.

18. Πώς την λένε κι από πού είναι; 
– Την λένε Αθηνά και είναι από την Αθήνα.

(Pos tin lene kjapo pu ine? – Tin lene Athina ke ine apo tin Athina)
= Kako se (ona) zove i odakle je? – Zove se Atina i iz Atine je.

19. Πώς την λένε κι από πού είναι; 
– Την λένε Γεωργία κι είναι από την Σκιάθο.

(Pos tin lene kjapo pu ine? – Tin lene Georgia kine apo tin Skiatho)
= Kako se (ona) zove i odakle je? – Zove se Georgia i sa Skiatosa je.

20. Εσύ είσαι η Χριστίνα; 
– Όχι, δε με λένε Χριστίνα, με λένε Κατερίνα.

(Esi ise i Hristina? – Ohi, de me lene Xristina, me lene Katerina)
= Ti si Hristina/Da li si ti Hristina? – Ne, ne zovem se Hristina, zovem se Katerina.

______________________________________________________

U savremenom grčkom jeziku postoje 4 padeža, i to:
NOMINATIV, koji odgovara na pitanje KO, ŠTA?
GENITIV, koji se koristi da označimo ČIJE je nešto
AKUZATIV koji odgovara na pitanje – KOGA ŠTA? (ali će uz određene predloge praviti i dativ, instrumental i lokativ) i
VOKATIV koji koristimo za OBRAĆANJE i DOZIVANJE.

Ispred imenica u grčkom jeziku stavljaju se članovi (ne uvek), koji mogu biti određeni ili neodređeni, a imenice se kao i u srpskom menjaju po padežima, broju (jednina i množina) i rodu (muški, ženski, srednji).
U ovoj lekciji obradićemo grupe imenica koje se rade na početnom nivou i najčešće se koriste.

_____________________________________________________

MUŠKI ROD

NOMINATIV (član O, nastavci – ος, -ας, -ης, -ες) → Ποιος; (pjos=ko?), Τι; (ti=šta?)

ο Γιώργος (ο Jorgos) = Jorgos
ο φίλος (o filos) = prijatelj
ο Κώστας (o Kostas) = Kostas
ο άνδρας (o andras) = muškarac, muž
ο Γιάννης (o Janis) = Janis
ο μαθητής (o mathitis) = učenik
ο καφές (o kafes) = kafa

U AKUZATIVU (Ποιον; – Pjon = Koga?; Τι; – Ti = Šta?;) imenice muškog roda u jednini dobijaju član –τον i izbacuju nastavak .

ο Γιώργος  → τον Γιώργο (ton Jorgo = Jorgosa)
ο φίλος → τον φίλο (ton filo = prijatelja)
ο Κώστας → τον Κώστα (ton Kosta = Kostasa)
ο άνδρας → τον άνδρα (ton andra = muškarca, muža)
ο Γιάννης → τον Γιάννη (ton Jani = Janisa)
ο μαθητής → τον μαθητή (ton mathiti = učenika)
ο καφές → τον καφέ (ton kafe = kafu)

U VOKATIVU se ne stavlja član, a vlastita dvosložna imena  na -ος i imenice na -ας, -ης, -ες, samo izgube ς.
Νίκο!
Γιώργο!
Χρήστο!
Σταύρο!
Κώστα!
Άνδρα!
Γιάννη!
Μαθητή!

Muške imenice na -ος i višesložna vlastita imena dobijaju nastavak – ε
Κύριος → Κύριε!
Φιλος → Φίλε!
Άνθρωπος → Άνθρωπε!
Γιατρός → Γιατρέ!
Αδερφός → Αδερφέ!
Αλέξανδρος → Αλέξανδρε!
Στέφανος → Στέφανε!
Πρόδρομος → Πρόδρομε!
Αθανάσιος → Αθανάσιε!

 

ŽENSKI ROD

u NOMINATIVU jednine ima član η, i najčešće nastavke -α, -η, -ος
η Μαρία (i Maria) = Marija
η γυναίκα (i gineka) = žena
η Ελένη (i Eleni) = Eleni, Jelena
η φίλη (i fili) = prijateljica, drugarica
η οδός (i odos) = ulica
η Μύκονος (i Mikonos) = Mikonos

  • Sva grčka ostrva su ŽENSKOG roda (osim Porosa), pa ukoliko nemaju tipičan ženski nastavak (Κέρκυρα, Λευκάδα, Κρήτη, Σαντορίνη) već muški nastavak – ος, član će se ponašati i menjati kao član za ženski rod, a imenica kao imenice muškog roda na -ος.
    (η Ρόδος, η Σκιάθος, η Ζάκυνθος, η Πάρος, η Σύρος, η Μύλος, η Σκόπελος, η Κύπρος..) Ovoj grupi pripadaju i Korint (η Κόρινθος), Peloponez (η Πελοπόννησος), Epir (η Ήπειρος), kao  i veliki broj imenica (η οδός – ulica, η είδοδος = ulaz, η έξοδος = izlaz, η περίοδος = period, ciklus, η διάλεκτος = dijalekt, η λεωφόρος = bulevar, η χερσόνησος = poluostrvo, η άμμος = pesak..)

U AKUZATIVU ženski rod dobija član την,  a imenice zadržavaju svoj oblik (*osim imenica na -ος, koje se menjaju kao imenice muškog roda na -ος)

η Μαρία → την Μαρία (tin Maria = Mariju)
η γυναίκα → την γυναίκα (tin gineka = ženu)
η Ελένη → την Ελένη (tin Eleni = Eleni, Jelenu)
η φίλη → την φίλη (tin fili = prijateljicu, drugaricu)
η οδός → την οδό (tin odo = ulicu)
η Μύκονος → την Μύκονο (tin Mikono = Mikonos)

U VOKATIVU se ne stavlja član, a imenice ostaju iste kao u nominativu i akuzativu (osim imenica na -ος, koje dobijaju nastavak -ε)

Μαρία! Γυναίκα! Ελένη! Φίλη!

SREDNJI ROD

Imenice srednjeg roda imaju isti član i iste nastavke za NOMINATIV I AKUZATIV.
Član je το, a nastavci – ι, -ο, -μα

το παιδί  (to pedi = dete)
το αγόρι (to agori = dečak, dečaka)
το βιβλίο (to vivlio = knjiga, knjigu)
το όνειρο (to periptero = trafika,  trafiku)
το μάθημα (to mathima = čas, lekcija, lekciju)
το πρόγραμμα (to programa = program)

U VOKATIVU se izostavlja član i nastavci ostaju isti
Παιδί! Αγόρι! Κορίτσι!

OBRATITE PAŽNJU!
1. Imenice muškog roda imaju nastavak – ος, a imenice srednjeg – o.
Imenice ženskog i srednjeg roda imaju nastavak -i, ali je to I kod ženskog roda ita , a kod srednjeg jota – ι.
Imenice ženskog roda se završavaju na –α, a imenice srednjeg na –μα.
2. Ispred nacionalnosti ne stavlja se član (osim ako se naglašava o kome se tačno radi)
Dakle → Είμαι Έλληνας. Είμαι Σέρβος. Είναι Ισπανός. Είσαι Ελληνίδα. Είναι Ισπανίδα. Είναι Σέρβα.

_________________________________________________________

Uz PREDLOGE από (iz, sa, od) i σε (u, na, kod) ide AKUZATIV,
pa ćemo zato ako smo iz Volosa (ο Βόλος), reći da smo
→ από τον Βόλο
iz Kanade (ο Καναδάς) → από τον Καναδά
iz Pireja (ο Πειραιάς) → από τον Πειραιά
sa Krita (η Αθήνα) → από την Κρήτη
iz Srbije (η Σερβία) → από την Σερβία
iz Soluna (η Θεσσαλονίκη) → από την Θεσσαλονίκη
sa Rodosa (η Ρόδος) → από την Ρόδο
iz Beograda (το Βελιγράδι) → από το Βελιγράδι
iz Londona (το Λονδίνο) → από το Λονδίνο

ali ukoliko želimo da kažemo na primer da smo nešto dobili od nekoga, opet ćemo koristiti akuzativ, pa će tako

od Nikosa biti → από τον Νίκο
od Kostasa → από τον Κώστα
od Eleni → από την Ελένη
od Marine → από την Μαρίνα
od deteta → από το παιδί

Kada se uz predlog σε nađe član, ε se izgubi i predlog se spoji sa članom

σε + τον → στον (u, na, kod)

σε + την → στην
σε + το → στο

ο Βόλος – στον Βόλο (u Volosu)
ο Καναδάς → στον Καναδά (u Kanadi)
ο Πειραιάς → στον Πειραιά (u Pireju)
ο Γιώργος → στον Γιώργο (kod Jorgosa)
ο Νίκος → στον Νίκο (kod Nikosa)
ο Δημήτρης → στον Δημήτρη (kod Dimitrisa)
ο καναπές → στον καναπέ (na kauču)
η Ελλάδα → στην Ελλάδα (u Grčkoj)
η Σερβία → στην Σερβία (u Srbiji)
η Κρήτη → στην Κρήτη (na Kritu)
η Ελένη → στην Ελένη (kod Eleni)
η οδός → στην οδό (u ulici)
η Ρόδος → στην Ρόδο (na Rodosu)
το σπίτι → στο σπίτι (kod kuće)
το μάθημα → στο μάθημα (na času)

____________________________________________________

  • ΠΩΣ; (pos) = KAKO?
    ΠΟΥ; (pu) = KUDA, GDE?
    ΑΠΟ ΠΟΥ; (apo pu) = ODAKLE?
    Πώς είσαι; (pos ise?) – Είμαι καλά.
    Πώς είστε; (pos iste?) – Είμαστε καλά.
    Πώς σε λένε; (pos se lene?) – Με λένε Άννα.
    Πώς τον λένε; (pos ton lene?) – Τον λένε Οδυσσέα.
    Πού είσαι; (pu ise?) – Είμαι στην Ελλάδα.
    Πού είναι η Άννα; (pu ine i Ana?) – Είναι στην Αθήνα.
    Από πού είσαι; (apo pu ise?) – Είμαι από την Κούβα.
    Από πού είστε; (apo pu iste?) – Είμαστε από την Λέσβο.

 

____________________________________________________

Nepoznate reči:

ο κύριος (o kirios) = gospodin

η κυρία (i kiria) = gospođa

δεν/δε + glagol = negacija → δεν είμαι = nisam

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Casovi grckog

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *